De strijd tegen het water en de Nederlandse identiteit: verleden, heden en toekomst

Eeuwenlang hebben de Nederlanders een strijd tegen het water gevoerd. Vele malen wisten ze de waterwolf te temmen, maar minstens zo vaak kregen zij te maken met verwoestende overstromingen. Denk aan de Sint-Elisabethsvloed van 1421, de Kerstvloed van 1717 of de Watersnoodramp van 1953. In de culturele verbeelding van dit soort catastrofale gebeurtenissen gaan kwetsbaarheid en trots hand in hand: in foto’s, verhalen en monumenten benadrukken schrijvers en kunstenaars zowel de rampzalige gevolgen als de veerkracht van gemeenschappen.

In deze lezing gaat het over de vraag waarom en hoe we waterverhalen verbinden met de Nederlandse identiteit. We kijken ook naar culturele herinnering rondom dit soort rampen: wat herinneren we ons  en waarom? En welke idealen en zorgen over de toekomst spelen hierbij een rol? In de toekomst gaat het niet alleen over de dreiging van overstromingen maar ook over droogte. Hebben we nieuwe waterverhalen nodig?

Lotte Jensen is hoogleraar Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Ze schreef onder meer Wij en het water. Een Nederlandse geschiedenis en Rampen. Een nieuwe geschiedenis van Nederland.