Boekenweek in Filmhuis

O Brother, where art thou?

Avonturenfilm - omzwervingen Odysseus 
nog eens dunnetjes overgedaan
 
do 13 mrt
 
aanvang 19:30 uur

Het
reisverhaal in boekenweek 2014 centraal

inleiding: Marc Westermann

in samenwerking met Bibliotheek Rivierenland
 
Entree: € 5,-
€ 1,- korting voor leden Bibliotheek Rivierenland

 
web Homerus-Odyssee-De-terugkeer-van-Odysseus-5031124

De inleiding van Marc Westermann begint om 19.30 uur.
De film zelf vangt aan om 20 uur.
 
De Odyssee van Homerus, het een na oudste verhaal van onze westerse beschaving, is een reisverhaal. Het gaat over de tien jaar durende mythische terugtocht van Odysseus naar zijn eiland Ithaka en vrouw Penelope. 

Wie verre reizen maakt, kan veel verhalen. En inderdaad: de tocht over zee was vroeger vol gevaren en bovennatuurlijke ontmoetingen met zeemonsters en betoverende vrouwspersonen. Daarover kon de reiziger, eenmaal thuisgekomen, fantasierijk vertellen.

Een goede keuze dus om in de Boekenweek dit jaar het reisverhaal centraal te stellen. 

Terug naar de Odyssee. Dit prachtige verhaal markeert ook een beslissend keerpunt in onze beschaving. Het verstand van de ‘veellistig’ genoemde Odysseus - hij is de bedenker van het 'Paard van Troje' - komt in de plaats van het tot dan alom heersende bijgeloof: op rationele wijze probeert Odysseus zijn wereld naar zijn hand te zetten. 

Er is in 3000 jaar een weefsel van verhalen ontstaan rond deze tekst. Wat maakt de mythen zo bijzonder dat de mensheid ze eeuwen lang recycleert en zich steeds opnieuw definieert aan de hand van deze verhalen?

Wij zullen enkele ervan opdiepen:

  • bij Franz Kafka lezen we hoe Odysseus als enige man ter wereld dankzij een list de wonderschone zang van de Sirenen heeft beluisterd, zonder er aan te gronde te gaan
  • Margaret Atwood, een van de belangrijkste schrijvers in Canada, belicht nuchter en geestig de geschiedenis vanuit het vrouwelijk perspectief. Zij wijst ons op de trouwe echtgenoot Penelope die 20 jaar op haar man heeft gewacht
  • Sandor Marai, de Hongaarse schrijver, vertelt in zijn Vrede op Ithaca weer een ander verhaal. 
  • en dan James Joyce met zijn Ulysses, een van de toppen van de 20ste eeuwse literatuur.  Elk hoofdstuk is gebaseerd op een hoofdstuk uit de Odyssee.

De Grieksae dichter Kafavis leert ons - in een van de mooiste gedichten ooit: Ithaca - dat ons uiteindelijke doel van de reis niet het bereiken is, maar de tocht zelf.

logo  Bibliotheek RivierenlandDe eerste filmmakers zagen meteen de visuele potentie van het reisverhaal voor de film. Als vanzelf wordt het verhaal verteld dankzij de landschappen waardoor heen gereisd wordt; de travellogue, de honderden road movies en ruimtereizen als Kubricks 2001: A Space Odyssey 

De film Oh Brother, Where Art Thou? - uit 2000, van de broers Joel en Ethan Coen - is op hun typisch speels eigenzinnige wijze eveneens gebaseerd op de Odyssee. Het vertelt het verhaal van drie ontsnapte gevangenen, die op hun weg avonturen meemaken die verwijzen naar de avonturen van Odysseus. De countrymuziek van de The Soggy Bottom Boys op de soundtrack werd bijna populairder dan de film zelf en zorgde voor een revival (Zie Pennebakers docu Down from the mountain)

Ook in hun nieuwste meesterwerk Inside Llewyn Davis (Cannes 2013, draait in de Nederlandse bioscoop) speelt de folkscene – nu van Greenwich Village 1961 - een centrale rol.